Het raadhuis van Hillegersberg

(1752-1922)

Het oude raadhuis dat vlakbij de donk staat en nu als adres Kerkstraat 10 heeft, dateert uit 1752 is gebouwd op de grondslagen van het eerste 'regthuijs' dat in 1599 gereed kwam. Het pand deed als raadhuis van Hillegersberg dienst tot 1922.

Het raadhuis heeft classicistische elementen zoals een symmetrische en drieledige opbouw met een plint, een gepleisterde bakstenen gevel met schijnvoegen om natuursteen te imiteren en een kroonlijst. De gevelsteen, gebeiteld door beeldhouwer Jacob Janson, toont de wapens van Rotterdam en Hillegersberg en de datum van de eerste steenlegging door jvr. Lucia Steenlack, de echtgenote van schout Claudius Johannes Steenlack. Het raadhuis bevatte slechts twee kamers en een keuken. Op het dak staat een windvaan van Hillegonda, gemaakt in 1750 door Johannes Specht.

De functie van het oude raadhuis na 1922

 Vanaf 1922 gebruikte "Het Groene Kruis" het gebouw gedurende ca. 15 jaren. Na enige tijd van leegstand nam de dienst van Sociale Zaken het pand in gebruik. Vanaf 1938 kreeg de Vereniging Oud-Hillegersberg en Rotteban de gelegenheid hier de historisch-geografische collectie onder te brengen: het prentenkabinet en de boekerij als historisch archief van de gemeente Hillegersberg. In september 1938 werd hier de tentoonstelling "Oud-Hillegersberg" gehouden, die officieel werd geopend door burgemeester Van Kempen.
In mei 1940 werd door de Duitse bezetter het gebouw in gebruik genomen voor de gemeenteadministratie en later voor de distributiedienst, dan wel als 'bureau voor vluchtelingen'. Zonder enige voorkennis van de eigenaren werd het prentenkabinet gesloten en werd het materiaal verbannen naar de zolder. De collectie dreigde daar grote schade op te lopen en na grote druk kwam toch weer ruimte 'beneden' beschikbaar. Op 21 juni 1941 werd het prentenkabinet heropend met een tentoonstelling die betrekking had op het verleden van Hillegersberg en in het teken stond van de aanstaande annexatie van Hillegersberg door Rotterdam. Kort na de annexatie op 1 augustus 1941, namelijk al op 22 november 1941 moest het prentenkabinet plaatsmaken voor de Nutsbibliotheek.