Bergsche Verlaat en Boterdorpse Verlaat

Schutsluizen van de Bergse Voorplas en de Rotte

Al vele eeuwen waren er twee schutsluizen tussen de Bergse Voorplas en de Rotte.

Genaamd: het Boterdorpse Verlaat aan de noordzijde van de Bergse Voorplas en het Bergsche Verlaat aan de zuidzijde. Het Bergsche Verlaat wordt ook het Berg en Broekse Verlaat genoemd.

Het Bergsche Verlaat

Nog nader in te vullen.

Op 26 november 2012 is begonnen met de vervanging van de brug bij het verlaat. De nieuwe brug heeft een gelijkaardige vormgeving, maar heeft een breder rijvlak en voldoet aan alle wettelijke eisen. De werkzaamheden duurden bijna een half jaar, in die tijd was er een vervangende brug. Op de onderzijde van de brug was in 2022  het gedicht "Hart voor de plas" van Tanja Helderman geschilderd:

er is een toekomst - een werld te winnen
in actie te komen, vandaag te beginnen
zolang er nog afval gedachteloos rondzwerft
en achteloos achtergelaten
laat dan tenmiste de kansen niet liggen
|opstraat, op de kade, op 't water
er is een keuze - een steen bij te dragen
te bouwen aan nu en te werken aan later
er is een doel - een zeil in de top
een heldere missie, de noodzaak voorop
er is een toekomst om stil bij te staan
en niet weg te kijken, maar bruggen te slaan

Het Boterdorpse Verlaat

Het Boterdorpse Verlaat, een eeuwenoud sluisje. Het is de verbinding tussen de Rotte en de Strekvaart. De Strekvaart vormt de scheiding tussen de Berg- en Broeksepolder en de Boterdorpse polder. Vandaar de naam het Boterdorpse Verlaat.
Het sluisje werd in 1740 gebouwd. Destijds voeren spoelingschepen met moutafval en gerstenat van de Schiedamse en Rotterdamse jeneverstokerijen en bierbrouwerijen door het sluisje naar de veehouders in Hillegersberg, Bergschenhoek en Bleiswijk. Het sluisje heeft nog steeds de constructie van de sluizen uit de 18e eeuw. De sluismuren zijn namelijk niet gemetseld, maar van hout.Het bouwwerk is bovenlangs voorzien van houten jukken. Een vergelijkbare sluis in de buurt is het Bleiswijkse Verlaat.

Rond 1920 nam Albert Vente (1886-1971) de taak van sluiswachter op zich. Hij verdiende zijn brood als huisschilder en met name in de wintermaanden als rietmattenvlechter. Vente woonde op enkele meters van de sluis. Na 25 jaar voor schepen en de waterstand te hebben gezorgd heeft Albert Vente de dienst van de gemeente Rotterdam verlaten. Hij was de laatste van de familie Vente, die dit werk tweehonderd jaar heeft uitgeoefend. Nadat Vente gestopt was, nam André Tabink het werk van vrijwillige sluiswachter over. Hij woonde aan de andere zijde in het voorste deel van een boerderij. Sinds 1998 is er geen vaste sluiswachter meer, maar wordt zo nu en dan controle en onderhoud uitgevoerd door een medewerker van het Hoogheemraadschap. 

Tegenwoordig wordt het sluisje slechts door het Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard gebruikt in het kader van watermanagement om het water van de Rotte in de polders tussen Bleiswijk, Bergschenhoek en Hillegersberg te laten stromen. Bij een teveel aan polderwater worden de nieuwe gemalen ingezet. Nadat het sluisje in verval was geraakt, werd deze ca. 2010 grondig gerestaureerd en in de oorspronkelijke staat teruggebracht.

Bergsche Verlaat

2012 De nog niet vervangen 'oude' brug

Bergsche Verlaat

2021 Richting Rotte

Bergsche Verlaat

2021 Richting Bergse Voorplas

Bergsche Verlaat

2022 Gedicht van Tanja Helderman op de onderzijde van de klep

Boterdorpse Verlaat

2021 Richting Rotte