Frederik Hendrik van Kempen

(1879-1966)

Frederik Hendrik van Kempen was geboren op 7 september 1879. Hij was een zoon van Antonius Everdinus van Kempen, eigenaar en bestuurder van de fabriek van goud- en zilverwerken Van Kempen en Begeer in Voorschoten. A.E. van Kempen was ook politiek actief, zo was hij van 1897 tot 1902 lid  de Tweede Kamerlid voor het distict Leiden.

Frederik Hendrik van Kempen werd na zijn studie gemeentesecretaris van Bennebroek (1905-1909). Hij was burgemeester van de gemeenten Montfoort en Willeskop van 1909-1915 en van Schoonhoven van 1915-1924. Van 1 oktober 1924 tot aan de opheffing van de gemeente per 1 augustus1941 was hij burgemeester van Hillegersberg. Van Kempen was lid van de ARP. 

Van Kempen in Hillegersberg (burgemeester 1924-1941)

Van Kempen solliciteerde vanuit Schoonhoven niet direct naar Hillegersberg. Er waren in 1924 voor de functie van burgemeester van Hillegersberg 48 sollicitanten. De naam van Van Kempen kwam op deze lijst niet voor.  Blijkbaar is hij gevraagd te solliciteren. Op de aanbeveling van de Commissaris van de Koningin van 15 september 1924 stond hij op de eerste plaats. Van Kempen werd benoemd per 1 oktober 1924 en deed op zaterdag 11 oktober zijn intrede. 

Voor Van Kempen was een overgang van Schoonhoven naar Hillegersberg geen vanzelfsprekendheid. Hillegersberg had minder inwoners dan Schoonhoven, in Hillegersberg was de wedde aanzienlijk lager.
De keuze voor Hillegersberg was toch niet slecht, Hillegersberg groeide snel: jaarlijks kwamen er gemiddeld 1000 inwoners bij. In 1941 hoorde Hillegersberg met 26.800 inwoners tot de tien grootste gemeenten van Zuid-Holland.

De nieuwe burgemeester van Hillegersberg kreeg een 'ambtswoning' tot zijn beschikking. Het was een mooi huis aan de Straatweg 268, tegenover het raadhuis en het Plaswijckpark. De locatie was aan de gemeente aangeboden door C.N.A. Loos, de oprichter van het Plaswijckpark. Feitelijk was het een stuk van de tuin van Loos' woonhuis: Straatweg 266. Bij de bouw van de ambtswoning is een gebrandschilderd raam van het wapen van Hillegersberg aangebracht in de hal. 

Van Kempen ijverde zeer voor een open bebouwing langs de Straatweg, zodat zicht op de Plassen behouden zou blijven. Ook ging Van Kempen met energie de bebouwing van de overige Plasoevers tegen. Wat betreft de Straatweg verloor Van Kempen de strijd.  Een blijvend groot succes werd het onteigenen van het Prinsemolenpad en de aan de plas grenzende weilanden. Van Kempen werd voorzitter van verschillende lokale maatschappelijke organisaties zoals de afdeling Hillegersberg van het Rode Kruis.

Ean anekdote van 7 september 1929 toen Van Kempen 50 jaar was geworden. Een van zijn dochters was onderwijzeres op de Emmaschool geworden. De burgemeester kwam trakterenin de klas van zijn dochter, "juffrouw Van Kempen". De burgemeester in de klas, dat was natuurlijk een hele belevenis. Iedereen kreeg een toffee, maar de burgemeester hield er nog over. Die gaf de burgemester weg voor de broertjes en zusjes van de kinderen uit de grootste gezinnen. 

In oktober 1934 was Van Kempen 25 jaar burgemeester, waarvan 10 jaar in Hillegersberg. Bij die gelegenheid kreeg hij een tegeltableau, op de achterzijde staat o.a. "W. Roodenburg, schilder, Straatweg 157, Hillegersberg". Het tableau is nog steeds in het bezit van de familie.

Op 8 september 1936 werd de verloving bekend gemaakt van Prinses Juliana met Prins Bernhard. In de gemeenteraad deed Van Kempen het voorstel een gelukstelegram te sturen, dit werd onder applaus ondersteund. En als het huwelijk wordt aangekondigd richt Van Kempen een plaatselijk comité op om geld in te zamelen voor het nationaal geschenk. Een groot succes: liefst 43 Hillegersbergse notrabelen namen zitting in het comité. 

Op 10 mei 1940 brak de oorlog uit. Een moeilijke tijd... na het bombardement op Rotterdam op 14 mei kwamen meer dan duizend 'vluchtelingen' vanuit Rotterdam naar Hillegerberg, hoe deze mensen op te vangen? En hoe om te gaan met de Duitse overheersing en de Duitse voorschriften die al snel volgden. Geen gemakkelijke positie, die van 'burgemeester-in-oorlogstijd'.  De burgemeester was ook hoofd van de politie. Van Kempen beschikte ambtshalve over twee dienstpistolen. Bij het begin van de oorlog heeft Van Kempen beide pistolen in de plas gegooid: een daad van protest en omdat hij er zeker van wilde zijn dat de pistolen geen kwaad meer onder doen. In de bezettingstijd ging het dagelijkse aanvankelijk 'gewoon' door. Op 25 juli 1940 aanvaardde Van Kempen het erevoorzitterschap van de 'Vereeniging Oud-Hillegersberg en Rotterban', de voorganger van de Stichting Historisch Hillegersberg Schiebroek.

Op 15 mei 1941, een aantal maanden voordat de gemeente zou worden opgeheven, nam het College van B&W van Hillegersberg het besluit een singel in het Molenlaankwartier naar de burgemeester te noemen. De Bergsingel en de Verlengde Bergsingel werden de "F.H. van Kempensingel". Later werd de singel iets ingekort. Dit toen tot grote teleurstelling van de voormalige burgemeester. Naar verluidt werd de pijn verzacht doordat het kwijtgeraakte stukje singel onderdeel werd van de “Van Beethovensingel”. Dat vond Van Kempen toch ook wel een eer. 

Op 31 juli 1941 vond de plechtige laatste raadsvergadering plaats. Er werden ontroerende woorden gesproken in een uitgebreid gezelschap. De gemeente werd per 1 augustus 1941 opgeheven, de burgemeester ging met pensioen.

Van Kempen bleef na zijn aftreden wonen in de 'ambtswoning' aan de Straatweg 268. In dat pand is in 1947 zijn kleinzoon Evert (Everhard) Lange geboren, de ouders van Evert woonden tijdelijk, in verband met de woningschaarste, in bij de oud-burgemeester. Everhard trouwde 25 jaar later tegenover zijn geboortehuis: in het voormalige raadhuis van zijn grootvader.

Van Kempen bleef ook actief in het Hillegersbergse maatschappelijk leven. Zo bleef hij tot in 1958 voorzitter van de Stichting Plaswijckpark waarvan hij bij de oprichting op 6 oktober 1937 voorzitter was geworden. Een anekdote hierbij is dat hij tijdens zijn voorzitterschap van Plaswijck aan zijn kleinzoon en een vriendje vrijkaartjes gaf om het park binnen te komen met daarbij een bon voor 'gratis' poffertjes. Van Kempen ging dit later netjes afrekenen. 

Van Kempens afscheid in 1941

Van Kempen rept bij zijn laatste rede voor de gemeenteraad van Hillegersberg op 31 juli 1941 over de gemoedelijke dorpse sfeer, de genegenheid die hij mocht ontvangen van de burgerij ter gelegenheid van zijn zilveren huwelijksjubileum en ook bij zijn ambtsjubileum tijdens een speciale raadsvergadering in Lommerrijk.

Hij maakt zich zorgen over de toekomst van Hillegersberg: "Rotterdam wordt verrijkt met een grondgebied dat er zijn mag. Dank zij Uw aller zorg. Wanneer in figuurlijke zin na enkele uren de blauw-gele vlag zal worden gestreken en de groen-witte gaat wapperen, dan moge dit niet betekenen dat vanaf dat ogenblik het oude Hillegersberg stiefmoederlijk worde bedeeld, doch het grotere Rotterdam dezelfde zorg blijft besteden als toen het in handen was van het tegenwoordige bestuur.".

Van Kempens laatste woorden waren: "Mijne heren, het ogenblik is gekomen dat ik de ambtsketen afleg die gij, mijnheer Breedveld, mij als locoburgemeester hebt omgehangen. Deze ambtsketen wordt nu wellicht een stuk dat in het museum zal worden opgeborgen. Bij mijn installatie is mij toegewenst dat God mij de kracht mocht geven bij het verrichten van mijn taak. Hem breng ik dank voor de zegeningen die Hij mij schonk. Hij gaf mij de kracht en de wijsheid bij de vervulling van mijn taak.".

Van de gemeenteraad krijgt Van Kempen als aandenken een wandbord ten geschenke. Na de raadsvergadering en de toespraken is er in het Plaswijckpark een drukbezochte afscheidsreceptie voor de burgerij.

In de NRC van 1 augustus 1941 stond in het verslag: "Na afloop van de receptie werd het woord gevoerd door de heer Spronkers als voorzitter van het 'Comité tot stichting van een monument ter herinnering aan Hillegersbergs zelfstandigheid'. Men zal doen oprichten een monumentale bank welke geplaatst zal worden op een van de mooiste gedeelten van Hillegersberg. Reeds is een ontwerp gemaakt door den beeldhouwer, de heer Edema van der Tuuk. Hierna heeft het mannenkoor 'Zang en Vriendschap' het eerste couplet van het Hillegondalied gezongen.". 

De burgemeestersketen is door Van Kempen tijdens een herdenkingsbijeenkomst in het oude raadhuis overhandigd aan de toenmalige burgemeester van Venlo. Deze was de Ambachtsheer van Hillegersberg. In juli 1946 is de keten uitgeleend aan de gemeente Groesbeek: hun ambtskeeten was verloren gegaan bij de slag om Arnhem. In 1963 is de oude keten van Hillegersberg onder dankzegging voor het gebruik, door Groesbeek teruggegeven aan de gemeente Rotterdam ten behoeve van de Ambachtsheer van Hillegersberg. Vervolgens is de keten helaas zoekgeraakt.

Schoonhoven

1924 De heer F.H. van Kempen, burgemeester van Schoonhoven, is benoemd tot burgemeester van Hillegersberg

  Bekijken  

Hillegersberg

1924 Intrede van Burgemeester F.H. van Kempen

  Bekijken  

Hillegersberg

1924 Start rijtour van Burgemeester F.H. van Kempen

  Bekijken  

Hillegersberg

1924 Rijtour van Burgemeester F.H. van Kempen (hijzelf, zijn vrouw en het oudste raadslid)

  Bekijken  

Hillegersberg

1924 Rijtour van Burgemeester F.H. van Kempen (Dorpsstraat bij Freericks)

  Bekijken  

Hillegersberg

1924 Intredediner van Burgemeester F.H. van Kempen

  Bekijken  

Hillegersberg

1924 College van B&W (raadsperiode 1923-1927)

  Bekijken  

Hillegersberg

Straatweg 268, ambtswoning Burgemeester van Kempen 

  Bekijken  

Hillegersberg

1930 Burgemeester Van Kempen knipt op 1 januari een lint door waarmee symbolisch de tol op de Straatweg is verdwenen

  Bekijken  

Hillegersberg

1933, 24 april. Herdenking van de 400ste geboortedag van Willem van Oranje

  Bekijken  

Hillegersberg

1934 Tegeltableau dat Van Kempen op 20 oktober kreeg bij zijn 25-jarig jubileum als burgemeester 

  Bekijken  

Hillegersberg

1935 College van B&W (raadsperiode 1931-1935)

  Bekijken  

Hillegersberg

1935 Viering Koninginnedag bij het Zwarte Plasje
Het feestcomité met o.a. links: J. Hatenboer, Burgemeester Van Kempen, schoonspringster Truus Klapwijk en hr. De Ruiter.

  Bekijken  

Hillegersberg

1936 Van Kempen opent op 23 september ‘De Overdekte’

  Bekijken  

Hillegersberg

1939  De burgemeester neemt poolshoogte bij een ongeval

  Bekijken  

Hillegersberg

1938 College van B&W (raadsperiode 1935-1939)

  Bekijken  

Hillegersberg

1941 De laatste raadsvergadering, aanbieding van een wandbord aan de burgemeester

  Bekijken  

Hillegersberg

1941 De laatste raadsvergadering (statiefoto)

  Bekijken  

Hillegersberg

1941 De laatste foto van de gemeenteraad: met elkaar op het bordes van het raadhuis

  Bekijken