Cornelis Nicolaas Abraham (Nelis) Loos

(1863-1942)

Cornelis Nicolaas Abraham (Nelis) Loos (1863-1942) raakte al jong vertrouwd met het caféleven, want op zijn veertiende begon hij te werken in het café van zijn vader aan de Hoogstraat. In 1883 begon hij zijn eigen café aan de Kaasmarkt. Loos kocht uit een faillisement in 1894 het bekende café Hollandia aan de Linker Rottekade. In 1900 opende hij het café Transvalia aan de Berg­weg (het latere Victoria filmtheater en daarna Correct). Loos liet op de muren van het café uit eerbetoon aan de Boerenoorlog in Zuid-Afrika acht tegeltableaus aanbrengen met daarop de voorstellingen van de gevoerde veldslagen.

Door de goedlopende zaak aan het Hofplein kon Loos doorpakken: in 1913 richtte hij de 'N.V. Maatschappij tot Exploitatie van Hotels, Restaurants en Koffiehuizen' op. Hij kocht nog diverse cafés in de stad en belegde zijn geld in aandelen en onroerend goed.

C.N.A. Loos in Hillegersberg

Loos kocht in 1914 de villa 'Buitenlust' en opent daar in 1916 zijn 'Theeschenkerij en Sociëteit Plaswijck'. Dat werd geen groot succes. De villa aan de Straatweg op de hoek van wat toen de Parklaan heette, is vanaf 1921 het raadhuis van Hillegersberg. De Parklaan kreeg een andere naam. Villa 'Buitenlust', waar later ook de Deelgemeente zich vestigde, heeft -zeer toepasselijk- het adres: C.N.A. Looslaan 1. 

Loos vestigde zich eind 1918 in Hillegersberg. Hij liet villa 'Vogelzang' bouwen, tegenover het voormalige raadhuis: Straatweg 266. Architect was L.N. Krijgsman. Naast hem ging burgemeester Van Kempen wonen. Loos had de grond voor de ambtswoning ter beschikking gesteld. Loos ging tot de notabelen van Hillegersberg behoren, hij werd o.a. lid van de schoonheidscommissie van de gemeente. De villa 'Vogelzang' bestaat niet meer. 

In 1915 kocht Loos de villa 'Buitenlust' van de familie Swarttouw. De villa werd in 1884 gebouwd als woonhuis voor de familie De Kadt (of: De Kat). De architect was J.L. van Waning. Loos begon in de villa een theeschenkerij (en hotel-pension), maar dat bracht hem niet het succes dat hij verwachtte. Loos sloot de theeschenkerij op 1 mei 1919 verkocht de villa in 1920 aan de gemeente Hillegersberg die het als raadhuis ging gebruiken.

Het achter de villa gelegen land bleef in bezit van Loos, hij richtte het in  als wandelpark. Hieruit ontstond in 1923 het Plaswijckpark. Loos breidde zijn Theetuin Hillegersberg uit: in 1923 opende hij Paviljoen Plaswijck, de voorloper van het grootschalige recreatiepark aan de Bergse Achterplas, het Plaswijckpark. Hij liet op zijn nieuwverworven terrein een landschappelijk vormgegeven wandeltuin aanleggen. Loos was een groot natuurliefhebber en liet bijzondere boomsoorten en struiken planten. En legde een rosarium aan. In de jaren daarna werd het park stapsgewijs uitgebreid met een speeltuin, een uitkijktoren, een Chinees theehuis, een dierentuin met apen, kangeroes en wallaby’s, een rosarium en een horecapaviljoen. ‘Plaswijckpark, Wandel- en Dierenpark’ was een van de eerste attractieparken in Nederland. 

In november 1933 vierde Loos zijn 70ste verjaardag in Plaswijck. Dat bestond toen 10 jaar en had in die tijd maar liefst 2,5 miljoen betalende bezoekers getrokken.

Door het Plaswijckpark werd Hillegersberg weer het ontspanningsoord zoals het vroeger was ten tijde van Freericks. In 1937 kocht de gemeente Hillegersberg Plaswijck, richtte de Stichting Plaswijckpark op en breidde het park vervolgens verder uit.