Leendert Nicolaas Krijgsman jr. 

(1895-1961)

Leendert Nicolaas Krijgsman jr. werd op 24 april 1895 geboren in de gemeente Schiebroek. Hij ging naar Rotterdam voor zijn opleiding aan de ambachtsschool van 1908-1911 en zijn verdere scholing aan de Academie van Beeldende Kunsten en Technische Wetenschappen. Hier studeerde hij in 1917 af, waarna hij in 1920 als zelfstandig architect aan de slag ging in de gemeente Hillegersberg. 

Krijgsman werkte vooral lokaal en vervult opdrachten in de gemeente Hillegersberg en de aangrenzende gemeenten Schiebroek en Overschie. Hij ontwierp woningen, villa's, landhuizen, winkels, café's, scholen en kerken. Krijgsman overleed op 24 juli 1961 en is begraven op de NH begraafplaats te Hillegersberg.

De Oranjekerk aan de Rozenlaan 20, een kerk in traditionalistische stijl met expressionistische details, is ontworpen door L.N. Krijgsman jr. en gebouwd in 1933-1934.

Krijgsman in Hillegersberg en Schiebroek

De eerste opdracht die Krijgsman kreeg vanuit 'zijn' Nederlands hervormde gemeente was erg eervol: in 1920 kreeg hij opdracht tot reconstructie van de plattegrond van de Hillegondakerk die bij veel diensten te klein was gebleken. Een uitbreiding met 200 plaatsen, met name door verplaatsing van het orgel.

In het archief dat bij het Het Nieuwe Instituut in Rotterdam berust is veel werk van Krijgsman bewaard gebleven uit de jaren twintig en dertig. Krijgsman bouwt in deze periode naast woningen ook een groot aantal scholen in Hillegersberg, Schiebroek en Overschie, waaronder de Emmaschool, de Julianaschool en de Wilhelminaschool, alle voor lager onderwijs in Hillegersberg en de Da Costaschool in Schiebroek. Verder bouwt hij een aantal kerken, waaronder de Nederlands Hervormde Oranjekerk aan de Rozenlaan in Hillegersberg-Zuid (1933-1934).

Het archief van het Het Nieuwe Instituut bevat ook zijn ontwerpen voor een winkel en ‘vleeschwarenfabriek’ voor de gebroeders van Wensveen en een carosseriefabriek aan de Willem van Hildegaersbergstraat, beide te Hillegersberg, en een jongens- en een meisjesinternaat voor de vereniging ‘Zoekt het Verlorene’ in respectievelijk Schiebroek en Hillegersberg.

Krijgsman kreeg van C.N.A. Loos in 1923 de opdracht aan de Straatweg 266 een nieuw woonhuis voor hem te ontwerpen: 'villa Vogelzang'. In dat zelfde jaar stichtte loos het Plaswijckpark achter het Plaswijckpaviljoen. Ook dit paviljoen liet hij door Krijgsman verbouwen. Krijgsman werd de 'vaste acrchitect' van Plaswijck, hij ontwierp ook de toegang, die toen nog langs het Plaswijckpaviljoen liep. Loos huisvestte ook een aanzienlijk aantal dieren in het park. Krijgsman ontwierp de dierenhokken. Het amfitheater, ontworpen door Krijgsman, was anders dan zijn naam zou doen vermoeden een café-restaurant. Het was een langwerpig gebouw met een bogengevel en een dakterras. Een attractie was de in 1933 door hem ontworpen ijzeren uitkijktoren, nog immer bestaand in tegenstelling tot veel andere ontwerpen, maar in verband met strengere veiligheidseisen niet meer toegankelijk. Ook van de hand van Krijgsman is het ontwerp voor de tennisbanen. In 1937 verkocht Loos Plaswijck aan de gemeente. Vanaf dat moment werd G.P.J. de Vries de huisarchitect van Plaswijck.

Loos mocht dan zijn begonnen als horecaman, vanaf de jaren twintig liet hij zich ook gelden als project-ontwikkelaar. Bijvoorbeeld voor de huizen aan de Ringdijk naast het Plaswijckpark, waarvan twee een ontwerp zijn van Krijgsman, daaronder het huis met het rieten dak.

Aan de Linker Rottekade liet Loos in 1920 met rijkssubsidie acht middenstandwoningen bouwen in vier blokjes van twee. Het is voor deze huizen, dat Loos met een aantal andere particulieren het initiatief nam voor een brug over de Rotte, ook door Krijgsman ontworpen, de Philips Willembrug. Particulier werd de helft gefinancierd, de gemeente betaalde de andere helft. Krijgsman bouwde in 1923 in de Lisbloemstraat woningen in de stijl van de Amsterdamse School. Deze huizen zijn inmiddels gerenoveerd (funderingsherstel): in 2011 werd ontdekt dat de palen onder de huizen verrot waren. Ook rond het Bergpolderplein zijn huizen van Krijgsman en van A. Poot, met wie hij daar smenwerkte. Verder bouwde Krijgsman 'rijtjeshuizen', zoals aan de Burgemeester De Villeneuvesingel in het Molenlaankwartier. In een van die tussenwoningen, nummer 29, woonde de bekende architect J.J.P. Oud van 1929-1953. 

Krijgsman ontwierp een aantal villa’s, waaronder een villa aan de Straatweg en zijn eigen woning aan de Kleiweg, beide in Hillegersberg. Ook de panden met winkels in de Bergse Dorpsstraat op de plaats waar tot de brand in 1936 het restaurant van Freericks stond, zijn van de hand van Krijgsman (1939). Zijn ontwerp voor 340 woningen in de polder 110 Morgen in Hillegersberg uit 1941 is niet uitgevoerd: de bouwstop noodzaakt de woningbouwvereniging ‘Onze Woning’ om de plannen in 1942 in de ijskast te leggen. In 1955 blijken ze inmiddels achterhaald en wordt een ander ontwerp gerealiseerd.